Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εργασίας (ΕΣΕ) και παρόμοιες δομές παρέχουν έναν μηχανισμό ενημέρωσης και διαβούλευσης με τους εργαζομένους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τους εκπροσώπους των εργαζομένων από τις ενδιαφερόμενες χώρες να συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο όργανο. Ο τρόπος λειτουργίας τους καθορίζεται σε συμφωνία με την ενδιαφερόμενη εταιρεία. Όμως, οι κανόνες που αποφασίζουν ποιος διαπραγματεύεται αυτή τη συμφωνία καθορίζονται από την εθνική νομοθεσία και, σε γενικές γραμμές, αντικατοπτρίζουν τις υφιστάμενες δομές στις ενδιαφερόμενες χώρες.
Αντικατοπτρίζοντας τις υφιστάμενες εθνικές ρυθμίσεις
Οι μηχανισμοί για την εκλογή εθνικών εκπροσώπων στο ειδικό διαπραγματευτικό όργανο (SNB), το οποίο διαπραγματεύεται τους όρους για τα ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων ή παρόμοια όργανα, όπως τα όργανα εκπροσώπησης σε μια Ευρωπαϊκή Εταιρεία (SE), αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό άλλες εθνικές ρυθμίσεις για την εκπροσώπηση των εργαζομένων. Για παράδειγμα, στη Γερμανία, όπου τα επιχειρησιακά συμβούλια είναι το βασικό όργανο σε επίπεδο χώρου εργασίας, τα επιχειρησιακά συμβούλια είναι αυτά που επιλέγουν τα γερμανικά μέλη του SNB, ενώ στη Σουηδία, όπου τα συνδικάτα έχουν τον βασικό ρόλο, τα συνδικάτα με τα οποία διαπραγματεύεται η εταιρεία είναι αυτά που επιλέγουν τα σουηδικά μέλη του SNB. Οι εθνικές ρυθμίσεις για την εκπροσώπηση των εργαζομένων στο χώρο εργασίας αντικατοπτρίζονται επίσης σε μεγάλο βαθμό στις εφεδρικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται σε περίπτωση που αποδειχθεί αδύνατη η διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας με το SNB.
Επιλογή από το επιχειρησιακό συμβούλιο
Συνολικά, υπάρχουν έξι κράτη - Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Ουγγαρία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες - όπου τα μέλη του SNB επιλέγονται από το συμβούλιο εργαζομένων.
Επιλογή από το συνδικάτο
Υπάρχουν άλλα δέκα κράτη - Κύπρος, Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Λιθουανία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Ισπανία και Σουηδία - όπου η επιλογή τους γίνεται από το συνδικάτο, αν και οι ακριβείς ρυθμίσεις διαφέρουν. Για παράδειγμα, στην Πορτογαλία επιλέγονται από τα συνδικάτα σε συμφωνία με το συμβούλιο εργαζομένων και στη Ρουμανία επιλέγονται από τους υπάρχοντες εκπροσώπους των εργαζομένων, οι οποίοι ορίζονται στη νομοθεσία ως εκπρόσωποι των συνδικάτων, εκτός εάν δεν υπάρχει συνδικάτο.
Στη Δανία, επιλέγονται από την επιτροπή συνεργασίας, η οποία είναι σε μεγάλο βαθμό συνδικαλιστικό όργανο, ενώ στη Φινλανδία η νομοθεσία δεν είναι συγκεκριμένη, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις επιλέγονται από τα συνδικάτα.
Επιλέγονται από όλους τους αντιπροσώπους ή εκλέγονται
Έτσι, απομένουν τρία κράτη - η Τσεχική και η Σλοβακική Δημοκρατία και η Λετονία - όπου επιλέγονται από κοινού από όλους τους εκπροσώπους των εργαζομένων, είτε είναι συνδικαλιστές είτε όχι, και επτά κράτη - η Βουλγαρία, η Κροατία, η Εσθονία, η Ιρλανδία, η Μάλτα, η Νορβηγία (για τα όργανα εκπροσώπησης των ΕΕΕ αλλά όχι των Ευρωπαϊκών Εταιρειών) και η Σλοβενία - όπου εκλέγονται από όλους τους εργαζόμενους - είτε σε γενική συνέλευση είτε με μυστική ψηφοφορία.
Καμία ρύθμιση
Τέλος, υπάρχουν δύο κράτη στα οποία δεν υπάρχουν εθνικές ρυθμίσεις για τον διορισμό των μελών του ΕΔΣ ή εφεδρικές ρυθμίσεις. Πρόκειται για την Ελβετία, η οποία δεν υπήρξε ποτέ μέλος της ΕΕ ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η νομοθεσία που καθορίζει τους κανόνες για τις εκλογές του SNB, καταργήθηκε το 2019 λόγω του Brexit.
Άλλα ζητήματα, όπως ο τρόπος με τον οποίο επιλέγονται οι εθνικοί εκπρόσωποι των εργαζομένων σε επίπεδο διοικητικών συμβουλίων στο πλαίσιο της διαδικασίας εφεδρείας, εξετάζονται στις εθνικές εκθέσεις.
Εκπροσώπηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο: επιλέγεται από
