Europejskie rady zakładowe (ERZ) i podobne struktury zapewniają mechanizm informowania i konsultowania się z pracownikami na poziomie europejskim, z przedstawicielami pracowników z danych krajów zebranymi w jednym organie. Sposób ich działania jest określony w umowie z danym przedsiębiorstwem. Jednak zasady decydujące o tym, kto negocjuje tę umowę, są określone w ustawodawstwie krajowym i zasadniczo odzwierciedlają istniejące struktury w danych krajach.
Odzwierciedlenie istniejących rozwiązań krajowych
Mechanizmy wyboru krajowych przedstawicieli do specjalnego zespołu negocjacyjnego (SNB), który negocjuje warunki dla europejskich rad zakładowych lub podobnych organów, takich jak organy przedstawicielskie w spółce europejskiej (SE), w dużej mierze odzwierciedlają inne krajowe ustalenia dotyczące reprezentowania pracowników. Na przykład w Niemczech, gdzie rady zakładowe są kluczowym organem na poziomie zakładu pracy, to rady zakładowe wybierają niemieckich członków SNB, podczas gdy w Szwecji, gdzie związki zawodowe odgrywają kluczową rolę, to związki zawodowe, z którymi firma negocjuje, wybierają szwedzkich członków SNB. Krajowe ustalenia dotyczące reprezentacji pracowników w miejscu pracy są również w dużej mierze odzwierciedlone w ustaleniach awaryjnych, które mają zastosowanie, jeśli wynegocjowanie porozumienia z SNB okaże się niemożliwe.
Wybrani przez radę zakładową
W sumie w sześciu krajach - Austrii, Belgii, Niemczech, na Węgrzech, w Luksemburgu i Holandii - członków SNB wybiera rada zakładowa.
Wybierani przez związek zawodowy
W kolejnych dziesięciu państwach - na Cyprze, we Francji, Grecji, Włoszech, na Litwie, w Polsce, Portugalii, Rumunii, Hiszpanii i Szwecji - członkowie SNB są wybierani przez związek zawodowy, choć szczegółowe ustalenia różnią się między sobą. Na przykład w Portugalii są oni wybierani przez związki zawodowe w porozumieniu z radą zakładową, a w Rumunii są oni wybierani przez obecnych przedstawicieli pracowników, którzy są zdefiniowani w przepisach jako przedstawiciele związków zawodowych, chyba że nie ma związku zawodowego.
W Danii są oni wybierani przez komitet ds. współpracy, który jest w dużej mierze organem związkowym, podczas gdy w Finlandii przepisy nie są szczegółowe, choć w większości przypadków są oni wybierani przez związki zawodowe.
Wybierani przez wszystkich przedstawicieli lub wybierani
Pozostają zatem trzy państwa - Republika Czeska i Słowacka oraz Łotwa - gdzie są oni wybierani wspólnie przez wszystkich przedstawicieli pracowników, zarówno związkowych, jak i niezwiązkowych, oraz siedem państw - Bułgaria, Chorwacja, Estonia, Irlandia, Malta, Norwegia (w przypadku ERZ, ale nie organów przedstawicielskich spółek europejskich) i Słowenia - gdzie są oni wybierani przez wszystkich pracowników - na walnym zgromadzeniu lub w tajnym głosowaniu.
Brak ustaleń
Wreszcie, istnieją dwa państwa, w których nie ma krajowych ustaleń dotyczących powoływania członków SNB lub ustaleń awaryjnych. Są to Szwajcaria, która nigdy nie była członkiem UE ani Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz Wielka Brytania, gdzie przepisy określające zasady wyborów do SNB zostały uchylone w 2019 r. z powodu Brexitu.
Inne kwestie, w tym sposób wyboru krajowych przedstawicieli pracowników na poziomie zarządu w ramach procedury awaryjnej, zostały przeanalizowane w sprawozdaniach krajowych.
Reprezentacja na szczeblu europejskim: wybierana przez
